Een volwaardig juridisch statuut voor pleegouders

Voortaan mogen pleegouders vrij alledaagse beslissingen nemen in het belang van hun pleegkind en optreden in dringende medische situaties. Tevens hebben pleegouders recht op contact wanneer het pleegkind naar de biologische ouders terugkeert.

In Vlaanderen zijn er ruim 4.000 pleegouders. Pleegouders hebben de taak te zorgen voor de huisvesting, de opvoeding en het onderwijs van het pleegkind en dienen dan ook in staat te zijn dagdagelijkse beslissingen te nemen aangaande het pleegkind.

Bij gebrek aan ieder juridisch statuut, dienden pleegouders tot voor kort echter steeds goedkeuring te vragen aan de ouders voor o.m. de keuze van een hobby, de toestemming om op schoolreis te gaan, zelfs ingeval van dringende medische situaties. De ouders blijven immers ook ingeval van pleegzorg het ouderlijk gezag over het kind uitoefenen, tenzij ze uit het ouderlijk gezag zijn ontzet.

Het hoeft niet te verwonderen dat deze situatie voor praktische moeilijkheden zorgde.

Met de nieuwe wet hebben pleegouders het recht om zelf dagdagelijkse beslissingen of zelfs dringende medische beslissingen te nemen in het belang van het pleegkind, en dit vanaf het ogenblik dat een pleegkind bij hen komt wonen. 

Dit betekent geenszins een verdringing van de ouders in het verhaal van pleegzorg. Het is en blijft steeds de bedoeling dat de ouders zoveel mogelijk betrokken blijven bij de opvoeding van hun kind. Zo blijft de stem van de ouders bij belangrijke beslissingen zoals schoolkeuze ed., van cruciaal belang.

De ouders krijgen voortaan wel de mogelijkheid om bepaalde verantwoordelijkheden aan de pleegouders over te dragen. Ouders en pleegouders, die beiden de zorg delen over een kind, kunnen hierover duidelijke afspraken maken. Ingeval er geen akkoord mogelijk is tussen ouders en pleegouders, kunnen pleegouders de familierechtbank vragen om bepaalde ouderlijke bevoegdheden te kunnen uitoefenen. Het kind dient dan wel minstens 1 jaar bij de pleegouders te wonen.

De wet voorziet ook dat pleegouders contact kunnen blijven houden wanneer hun pleegkind terugkeert naar huis. Dit is belangrijk gezien de band die pleegouders met hun pleegkinderen opbouwen. Zij kunnen tevens bezoekrecht aanvragen en blijven fungeren als vertrouwde persoon voor het kind.

Het statuut zal stimuleren om pleegouder te worden, zodat het mogelijk wordt meer jongeren door pleegouders in Vlaanderen te laten opvangen.

De wet regelt echter niets over ouderschapsverlof of tijdskrediet. Momenteel hebben pleegouders recht op 6 verlofdagen per jaar, te verdelen onder elkaar als het gaat om een koppel pleegouders, dat bovendien steeds dient te worden gemotiveerd.