Kraken is voortaan algemeen strafbaar

De nieuwe wet biedt meer rechtszekerheid aan eigenaars van zowel bewoonde als onbewoonde panden.

Voorheen waren eigenaars van bewoonde panden beschermd tegen krakers die zich schuldig maakten aan het binnendringen met behulp van bedreiging of geweld, of door middel van braak, inklimming of valse sleutels op basis van artikel 439 van het Strafwetboek (huisvredebreuk). Werden deze bewoonde panden echter binnengedrongen zonder bedreiging, geweld, braak of valse sleutels, was dit niet strafbaar. Ook de eigenaars van onbewoonde panden, die werden gekraakt, waarop het misdrijf van huisvredebreuk niet van toepassing is, bleven in de kou staan.

Vooreerst verruimt de nieuwe wet de definitie van huisvredebreuk. Voortaan is ook ‘het louter bezetten van bewoonde panden, of het erin verblijven zonder toestemming van de bewoners’ strafbaar. Daarnaast wordt het kraken van onbewoonde panden eveneens strafbaar gesteld na een klacht van de eigenaar. Het enige criterium is het ontbreken van toestemming van de eigenaar.

Kraken is dus voortaan algemeen strafbaar.

Wie nu als eigenaar geconfronteerd wordt met krakers, kan ofwel opteren voor het opstarten van een burgerlijke procedure bij de bevoegde vrederechter dan wel het neerleggen van een strafklacht bij de Procureur des Konings.

De eigenaar kan een burgerlijke procedure opstarten tegen de krakers bij dagvaarding of door het neerleggen van een verzoekschrift op tegenspraak – of bij volstrekte noodzakelijkheid een eenzijdig verzoekschrift -  bij de bevoegde vrederechter waarin de eigenaar de uithuiszetting van de krakers vraagt.

De vordering tot uithuiszetting wordt ingeleid op een zitting van de vrederechter die plaatsvindt binnen de 8 dagen na inschrijving van het verzoekschrift op de algemene rol (of binnen 2 dagen bij een eenzijdig verzoekschrift).

Als de krakers ter zitting verschijnen, zal de vrederechter eerst trachten de partijen te verzoenen. Er kunnen ook conclusietermijnen worden bepaald zodat het niet zeker is dat de vordering van de eigenaar op de inleidingszitting wordt behandeld.

De wet bepaalt geen termijn waarbinnen de vrederechter uitspraak moet doen waardoor het mogelijk is dat er enige tijd verloopt vooraleer er een uitspraak van de vrederechter volgt.

Ingeval de vrederechter de uithuiszetting beveelt, zal deze ten vroegste kunnen worden uitgevoerd vanaf 8 dagen na betekening van het vonnis  (ingeval van een eenzijdig verzoekschrift wordt er betekend bij middel van aanplakking aan de gevel van het pand dat wordt bezet). In ernstige en uitzonderlijke omstandigheden, kan de vrederechter nog oordelen dat een langere termijn verantwoord is doch dit kan niet langer dan 1 maand zijn als het pand toebehoort aan een natuurlijk persoon of een privaatrechtelijk rechtspersoon of 6 maanden als het pand toebehoort aan een publiekrechtelijke rechtspersoon.

De vele termijnen in de burgerlijke procedure kunnen ertoe leiden dat uithuiszetting van de krakers niet onmiddellijk kan worden bekomen.

Een sneller resultaat kan mogelijks worden bekomen via een strafklacht bij de Procureur des Konings (het kraken van een onbewoond pand is een klachtmisdrijf). De eigenaar kan, ingeval van een onbewoond pand (het is zeer vreemd dat de wetgever dit onderscheid maakt), tegelijkertijd aan de Procureur des Konings vragen om een bevel tot ontruiming uit te vaardigen. Dit bevel moet gemotiveerd zijn en wordt (tenzij onmogelijk) slechts gegeven na het horen van de krakers. In het bevel worden de krakers bevolen het pand binnen de 8 dagen te verlaten. Het bevel wordt op een zichtbare plaats aangeplakt aan het betrokken pand.

De krakers hebben evenwel binnen die termijn van 8 dagen de mogelijkheid om beroep aan te tekenen tegen het bevel door neerlegging van een verzoekschrift op tegenspraak bij de bevoegde vrederechter.

Dit beroep, dat schorsende werking heeft, wordt behandeld door de vrederechter op een zitting binnen de 10 dagen na neerlegging van het verzoekschrift. Zolang de procedure loopt, kan het bevel dus niet worden uitgevoerd.

De vrederechter doet binnen de 10 dagen na de zitting uitspraak over de gegrondheid van de ontruiming, waartegen geen hoger beroep mogelijk is.

De werking van de nieuwe wet die kraken algemeen strafbaar stelt, zal worden geëvalueerd over 2 jaar.